DeFi Protokolü Nedir? Flash Loan Yöntemi Nedir?

Dijital Ekonomi açısından büyük bir devrime gitmek düşüncesiyle ortaya çıkan DeFi’in sunduğu yeni çalışmalardan biri olan “Flash Loan”‘lar Son yıllarda bunu kötü amaçlı kullanan oyunculardan dolayı bir yandan da DeFi hareketinin yumuşak karnı gibi düşünülüyor. Başlatıldığı günden beri birnevi hack saldırısından başını kurtaramayan DeFi hareketi bugüne kadar defalarca soyulma vakası yaşadı. Peki bu dijital saldırı olarak kabul edilen Flash Loan saldırısı nedir ve nasıl yapılır? Bunu öğrenmeden önce DeFi Protokolü nedir, DeFi Ne İşe Yarar ve Defi’nin Faydaları Nedir diye sorgulamak gerek.

DeFi Nedir? DeFi Ne İşe Yarar?

Kelime anlamı olarak Merkeziyetsiz Finans (Decentralized Finance – DeFi) olan DeFi, hiçbir otorite veya merkeze bağlı olmayan, kullanıcılara açık blok zincirleri üstünde kurulmuş bir finans sistemidir. Bileşenleri içinde blockchain üstüne bina edilmiş protokoller, dijital varlıklar, dApp’ler ve akıllı sözleşmeler mevcuttur.

DeFi’nin tek bir kurucusu yoktur fakat DeFi uygulamaları Vitalik Buterin tarafından icat edilen Ethereum ağı üstüne bina edilmiştir. İlk büyük (ve şu anda en büyük) DeFi uygulaması, Rune Christensen icadı olan MakerDAO’dur.

DeFi’nin temel amacı, internet erişimi olan herkesin aracılara ihtiyaç duymadan borç vermesine, ödünç almasına ve bankacılık sistemlerini kullanmasını sağlamaktır.

Geleneksel finans ve ekonomi yapısında para arzı, merkez bankaları ve diğer bankalar grubu tarafından kontrol edilmektedir. Bu yöntem her ne kadar uzun yıllardır küresel çapta ekonomiyi ayakta tutuyor olsa da belirli sınırlara sahip. Bu sınırlardan en önemlisi “erişim”. Dünyada yaklaşık 1,7 milyar insan bankacılık ve finansal sisteme adapte değil. Bunun nedeni de bu kişilerin bankacılığa erişiminin olmaması. Ancak DeFi, bankacılık sistemine fiziken erişimi olmayan kişilere veya standart sistemde ödeme, borç alma gibi sorunlar yaşayanlara büyük bir avantaj sağlıyor.

Son zamanlarda 600 milyon doların üzerindeki varlık, DeFi sisteminde değer görüyor. Bu sayı, 2017’den bu yana katlanarak artmaya devam ediyor. En ünlü DeFi uygulamaları arasında ise MarkerDAO, Compound, Uniswap, Augur, Pooltogether var.

DeFi Nasıl Kullanılır?

Herkes bir DeFi uygulamasının web sitesine girip bir MetaMask cüzdanı veya benzeri bir ürünle bağlanarak DeFi ürünlerini kullanabilmektedir. Birçok DeFi uygulaması, kullanıcıların herhangi kişisel bilgilerini vermesini veya kayıt olmasını gerektirmez. Fakat Ethereum ağındaki işlemlerin ücretini ödemek için ETH’ye sahip olmak gerekir.

Kullanıcılar, DeFi üzerindeki uygulamaları istediği gibi kullanarak parasal ve finansal işlemlerini halledebilirler.

Sanal Para piyasasında ayıların hakimiyeti olmasına rağmen, DeFi ürünlerine yatırılan ETH miktarı 2018’den bu yana rekor yükseliş yaşadı. 2018’in başında yaklaşık 50.000 ETH varken 2019’un sonunda yaklaşık 3.000.000 ETH’ye çıktı. Trend devam ederse ve DeFi analistleri haklı çıkarsa büyük bir DeFi dalgasının başlangıcında olabiliriz.

Peki DeFi Uygulamasının bir parçası olan Flash Loan nedir? Ne işe yarar? Yazımızın devamında bu soruya cevap verdik.

Flash Loan Nedir?

Flash Loan’lar son zamanlarda DeFi protokolleri ile meşgul olup sıkça duyduğu terimlerdendir. Buna özet olarak DeFi üzerinde sadece bir blok (Ethereum’da blok süresi 15 saniye ile kısıtlıdır) çerçevesinde yapılan işlemlerin tümü olarak tanımlanabilir. Bu tam olarak anlaşılmıtor olabilir ama Flash Loan’ların etkisi ve önemi tam olarak burada yatmaktadır. Yani birden fazla işlemi tek bir işlem içerisine sığdırabilmesinden dolayı… Son yıllarda kaybettiği paralarla ismini duyuran BZX (Fulcrum) platformu, Flash Loan verirken de ayrıca ek bir ücret (fee) talep etmiyor. Yani 15 saniye içinde alınan borç 15 saniye içinde tekrar ödenebilirse karşılığında ekstra hiçbir para ödenmiyor. Flash Loan’da tek şart mevcut: Yapılacak tüm hareketler bir transfer içinde olmalıdır. Yani borçlanma, aksiyon ve geri ödeme işlemleri bir transfer işlemi içerisinde uygulanmalıdır.

Ancak bu sistemden faydalanmak isteyenler çok iyi düzeyde kodlama bilmesi gerekiyor. Hatta sadece bu da yetersiz. Solidity ( Ethereum dili) ile belli bir bilgi birikimine ulaştıktan sonra Flash Loan’ların bütün ayrıntılarını en ince noktasına kadar öğrenmelidir. Ancak bunun ardından ağdaki oluşabilecek arbitraj fırsatlarından veya ortaya çıkabilecek türlü avantajlardan faydalanabilirler. Bu da esasında DeFi’in yazılımcılardan veya bir takım teknoloji meraklılarından sıradan insanlara ulaşmasının önünde bir engelmiş gibi düşünülebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir